Als je koopt, wil je waar voor je geld! Dat betekent dat je invloed wilt op wat je krijgt, toch? Die invloed heb je als consument overal; behalve in de bouw… Daar zit je als koper of huurder met een heel bataljon mensen tussen jou en de producent van je pand- of woninginvulling. En allemaal hebben ze zo hun eigen meningen en belangen. Wil je weten hoe je je daarvan kunt bevrijden? Daar gaan we!

Als huurder ben je nu niet blij

Stel, je wilt lekker relaxen in je eigen huis, en dus besluit je een comfortabele hoekbank te kopen. Je kiest zelf de vorm, het aantal zitelementen, de soort bekleding, de kleur, het zitcomfort, de hoogte van de rugleuningen, de breedte van de armleuningen en de vorm van de pootjes. Alles naar eigen behoefte en smaak. Je wacht vol spanning op de levering. Okay, dat duurt nog twaalf tot veertien weken, maar je krijgt uiteindelijk wel jouw bank.

Hoe anders gaat het in de bouw. Als huurder van een woning of kantoor moet je het doen met de indeling en vaste inrichting die de verhurende eigenaar je levert. Aanpassen aan eigen wensen en behoeften mag meestal niet. En mag het wel, dan word je verplicht om alles in de originele staat te herstellen voordat je het pand verlaat. Laat maar zitten dus. Je wilt geen geld weggooien. Daar zit je dan in een huis dat maar geen thuis wil worden, met alle onrust en onvrede die daarbij hoort. Of in een kantoorpand waar klimaat, verlichting en indeling de concentratie en het welzijn van jou, collega’s en je medewerkers aantast. Dus waar wacht je nog op? Het wordt hoog tijd dat jij, als huurder van een gebouw, helemaal zelf bepaalt wat je met de inbouw – en dus niet alleen de inrichting – doet.

Ook de eigenaar is niet blij

Volgens de huidige Vastgoed-eigendomswet is de eigenaar van het gebouw ook verantwoordelijk voor de keuken, het sanitair en de installaties voor onder andere warmte en licht. Net als het gebouw en vaak ook de grond eronder is de inbouw zijn juridisch eigendom. En geloof me, daar is ook die vastgoedinvesteerder of woningbouwcorporatie niet meer echt blij mee. Die wil het liefst investeren in zaken die lang meegaan en niet veranderen. Zoals de fundering en het skelet van het gebouw – het zogenoemde ‘basis gebouw’ – de gevel, het dak en de aansluiting op water, riool, internet en elektriciteit. En dat is logisch als je kijkt naar de reeks diagrammen hieronder met de economische verschillen.

Het ‘basis gebouw’ is bij nieuwbouw verreweg het duurste. Maar die levert wel de minste beheers- en onderhoudskosten op, waarvan het grootste deel bovendien goed in te plannen valt. Dat geeft een pandeigenaar zekerheid over kosten, opbrengsten en rendement. Tot… hij ook verantwoordelijk is voor de inbouw, en daarvoor een enorm pak aan incidentele, niet-planbare kosten en activiteiten op zijn dak krijgt. Daar ben je als eigenaar niet blij mee, vooral omdat hij ook nog eens te maken krijgt met jouw persoonlijke gebruikers behoeften en smaak. Die veranderen namelijk nogal in de loop van de tijd. Of iemand anders met totaal andere wensen betrekt jouw huidige woning of bedrijfsruimte. Al die veranderingen zijn geen aantrekkelijke belegging voor je verhuurder en dus rekent hij dat door in de huurprijs van jou.

Maar ook als huurder niet! Terwijl jíj niets liever wilt dan je eigen woon- en werkomgeving creëren en hebben. Een plek waar jij je optimaal thuis voelt. Rekent de eigenaar/ belegger alle risico’s door in de huurprijs…. omdat hij die risico’s vaak niet kan beïnvloeden. Dat beïnvloeden, dat kan jij als gebruiker juist wel!

Wat moet er veranderen?

Vanuit de standaard vastgoed eigendom wetgeving ligt de verantwoordelijkheid van de inbouw bij de eigenaar van de grond onder het gebouw. Daarom kan de verantwoordelijkheid alleen liggen zijn wanneer je dit afspreekt, dit door de notaris is vastgelegd en is gepubliceerd bij het kadaster. Om jou de volle zeggenschap over de inbouw te geven, is het makkelijker de Nederlandse wet- en regelgeving te veranderen. Die staat innovatie in relaties en verantwoordelijkheden tussen verhuurder en huurder vreselijk in de weg. Dat vinden Tweede Kamer en ambtenaren tot op zekere hoogte ook. Dus voorstellen om jou als gebruiker meer vrijheid te geven, zouden in de maak moeten zijn! Maar waarop zijn deze dan gebaseerd?

Scheiden is de oplossing

De oplossing begint bij de scheiding van basis gebouw en inbouw. De belegger is dan verantwoordelijk voor het basis gebouw; jij als gebruiker bent verantwoordelijk voor de inbouw. En daarmee ben je dan ook bevoegd om elke verandering aan te brengen die jij wilt, mits deze de drager niet aantast!

Deze verdeling heeft verschillende voordelen:

1. Jij hebt alle vrijheid om je woon- en/of werkplek in te richten en te veranderen. Jij bepaalt waar de binnenwanden, de keuken en het sanitair komen. Je kiest installaties voor water en warmte die bij jouw behoeften passen. Solids in Amsterdam is een mooi voorbeeld van hoe deze scheiding in de praktijk al prachtig werkt. Maar veel meer voorbeelden vind je op onze voorbeelden pagina en op deze internationale site hier;
2. De scheiding geeft juridisch en belastingtechnisch nieuwe, aantrekkelijke mogelijkheden voor zowel belegger als gebruiker. Zo kun je onder voorwaarden voor de inbouw een aparte hypotheek afsluiten. Nu is alleen een gewone persoonlijke lening mogelijk;
3. Er komen nieuwe aanbieders op de markt. Producenten die je rechtstreeks een complete inbouw naar keuze leveren of een belangrijk onderdeel zoals een keuken of badkamer. Die inbouw kun je kopen maar mogelijk ook leasen/ huren voor een leuk bedrag per maand. Zo betaal je voor het gebruik in plaats van voor het bezit. Vergelijkenderwijs: waarom zou je een lamp kopen als je alleen behoefte hebt aan licht?
4. Met de scheiding van basis gebouw en inbouw komen we eindelijk toe aan echt duurzaam bouwen. In zo’n modern gebouw vermengen we niets meer met elkaar en we storten geen installaties meer vast in het beton. Alle onderdelen zijn los van elkaar vervangbaar als hun levensduur erop zit. We gaan van verbruiken naar gebruiken en hergebruiken. We winnen kostbare grondstoffen terug waar het kan. Zo hebben aanbieders eindelijk écht belang bij kwalitatief goed produceren met het oog op de toekomst. En dat is natuurlijk in jouw voordeel als gebruiker!

De weg naar de oplossing

De beschreven oplossingen zijn nu juridisch gezien ingewikkeld en mede daarom te weinig toegepast. Dat moet en kan allemaal veel simpeler. Rond de vraag hoe we dat precies vormgeven, is een stevig onderzoek nodig. Stichting BRIQS schreef een onderzoeksvoorstel voor Interreg – het EU fonds – om uit te zoeken hoe we tot nieuwe verhoudingen en eigendom regels kunnen komen. Ben je benieuwd naar het onderzoeksvoorstel? Je kun zelfs deelnemen eraan! Je kunt het gratis downloaden via deze pagina… Heb je verder nog vragen of opmerkingen over het bevrijden van de gebruiker, dan hoor ik dat graag.

Neem de volgende stap en deel je ervaringen

Wil je een volgende stap maken? Kom naar de GRATIS* Masterclass. Gaan we aan het werk met praktische tools om de acties uit mijn ebook direct te implementeren in jouw organisatorische, fiscale of financiële projecten en organisatie.

Praat mee

Weet jij hoe je op die nieuwe manier gaat bouwen en wat je daarvoor nodig hebt? Of zit het eigendomsrecht je in de weg of juist niet? Deel het in de reacties hieronder.

Op jouw gezondheid en welzijn,

Remko Zuidema

[remko_auteur]

This post is also available in: English