De kans dat je de term “het nieuwe werken” kent is groot. Maar wat weet je van “het nieuwe bouwen” of “het nieuwe wonen”? Waarschijnlijk minder, terwijl het dé oplossing is voor toekomstbestendig wonen, werken en recreëren in gebouwen, altijd klaar voor de toekomst; jouw toekomst. Hoe laat je goed bouwen, voor een toekomst die je nog niet kent, voor behoeften die je nu nog niet hebt, met technische mogelijkheden die we nog moeten ontdekken? Eén zekerheid hebben we: alles verandert voortdurend. Hoe helpt “het nieuwe bouwen” dat probleem uit de wereld?
Herinnert u zich deze nog?
Een huis zonder sanitair met een poepdoos in de tuin, geen centrale verwarming maar een kachel gestookt op kolen of olie. De telex, de fax, de telefoon met draaischijf. En nu, 230V/50Hz als elektra-standaard terwijl alleen sommige apparaten in je keuken en washok dat nog nodig hebben… Stel je een toekomst voor zonder adapters! Met in de muur (usb-)aansluitingen op gelijkstroom met een laag voltage.

In mijn presentaties en workshops over het nieuwe bouwen maak ik graag gebruik van de plaatjes van prof. dr. ir. Jos Lichtenberg, voorzitter van Stichting Slimbouwen met de grote verschillen tussen wat we in de jaren zestig aan apparaten in huis hadden en wat we nu willen gebruiken!
Weet jij hoe dat plaatje er over tien, twintig, vijftig jaar uitziet? En wat we dan van gebouwen willen? Ik niet. Want hoe we wonen, werken en recreëren is niet statisch maar dynamisch, innovatief en onvoorspelbaar. Laten we daarom verandering als uitgangspunt nemen als we het over (ge)bouwen hebben.
Het nieuwe bouwen, uitgangspunten?
Het eerste uitgangspunt, bouw voor verandering, heb ik hierboven wel voldoende toegelicht, hoop ik. Bouwen voor verandering kan alleen als we een onderscheid maken tussen de drager (casco) en de inbouw. Dat is het tweede uitgangspunt. De drager die bestaat uit de betonnen fundering, het skelet, de nutsaansluitingen en meestal de gevel, is de verantwoordelijkheid van de (sociale)belegger. Traditioneel de gebouweigenaar genoemd. Daar hoef jij je als gebruiker niet mee bezig te houden. Jij bent eigenaar van de inbouw. Daarmee bedoel ik alles wat jij aan inrichting en installaties nodig hebt om lekker te wonen, te werken of te recreëren. Van meubels tot toiletpot, van bedden tot cv-ketel.
Het nieuwe bouwen, wat heb jij daar aan?
Wat jouw voordelen van het nieuwe bouwen zijn, zet ik graag voor je op een rijtje (Ook al vermoed ik dat je ze zelf al veel ziet). Daarvoor neem ik je even mee naar Amsterdam en Delft voor twee sprekende voorbeelden. In Amsterdam realiseerde woningbouwcorporatie Stadgenoot de Solids. Solids zijn verhuurbare units in een bouwcasco met vrije bestemmingsplanfunctie. De corporatie bouwde een volledig skelet met gevel (de drager) en nodigde daarna mensen uit zich in te schrijven voor een deel van deze drager. De inbouw hebben de huurders vervolgens helemaal zelf gerealiseerd. Resultaat: een sterke positie voor de gebruikers en een prachtige creatieve mix van wonen, ondernemen en vrijetijdsbesteding onder één dak.
In Delft werd vijf jaar geleden DOK Delft, het Library Concept opgeleverd. Hoe bijzonder uitnodigend en gebruiksvriendelijk de inrichting is geworden kun je zien op YouTube of ter plaatse. Zie meer op de speciale blog daarover. Met geen mogelijkheid hadden de drager-experts namens de gemeente dat palet aan mogelijkheden kunnen bedenken en realiseren. Daarom zijn juist de gebruikers zelf direct betrokken als opdrachtgever bij de inrichting.
De voordelen van het nieuwe bouwen op een rijtje
‘Het nieuwe bouwen’ gaat dus heel nadrukkelijk uit van een scheiding van drager en inbouw. Zie voor een fantastisch voorbeeld opgeleverd in 2011 in Helsinki. Alleen dan kun je flexibel inspelen op veranderende behoeften en nieuwe mogelijkheden. De belegger is verantwoordelijk voor de drager. En jij als gebruiker, bent verantwoordelijk, en bevoegd voor de inbouw. In Japan is deze (woningbouw) aanpak al een groot succes. Daar gaan ze er vanuit dat een gebouw als drager minstens 200 jaar mee moet kunnen gaan met zijn tijd. Wat zijn daarvan de voordelen voor jou?
1. Jij hebt alle vrijheid om je woon- en/of werkplek in te richten en te veranderen. Jij bepaalt waar de binnenwanden, de keuken en het sanitair komen. Je kiest installaties voor water en warmte die bij jouw behoeften passen. En dat kan nog steeds als de bouw al begonnen is of het gebouw er al vele jaren staat.
2. De scheiding geeft economisch, juridisch en belastingtechnisch nieuwe, aantrekkelijke mogelijkheden. Zo wil je voor de inbouw een hypotheek afsluiten. Nu is alleen een gewone lening mogelijk. En als eigenaar van de inbouw, kun je deze inbouw én hypotheek gewoon meeverhuizen naar een nieuw thuis. Zie daarover ook ons speciale aanbod;
3. Er komen nieuwe aanbieders op de markt. Producenten die je rechtstreeks een complete inbouw naar keuze leveren. Die inbouw kun je kopen maar mogelijk ook leasen voor een leuk bedrag per maand. Zo betaal je voor het gebruik in plaats van voor het bezit. Vergelijkenderwijs: waarom zou je verlichting kopen als je alleen behoefte hebt aan licht?
4. Met de scheiding van drager en inbouw komen we eindelijk toe aan echt duurzaam bouwen. In zo’n modern gebouw vermengen we niets meer met elkaar en we storten zeker geen installaties meer vast in het beton. Alle onderdelen zijn los van elkaar vervangbaar als hun levensduur erop zit. We gaan van verbruiken naar gebruiken en hergebruiken. We winnen kostbare grondstoffen terug waar het kan.
Zo hebben aanbieders eindelijk écht belang bij kwalitatief goed produceren met het oog op de toekomst. En dat is natuurlijk in jouw voordeel als gebruiker!
Hoe we tot het nieuwe bouwen komen!
Op zich kan er al veel, maar op dit moment staan stukjes wet- en regelgeving deze manier van werken nog in de weg. Daar moet dus wat aan gebeuren. Ik maak me op verschillende manieren hard voor jouw belang als gebruiker.
1. Door jou de kennis en het gereedschap te geven om de bouwwereld te beïnvloeden zodat je krijgt wat je wenst en nodig hebt. Via de blogs en via de kennisbank die ik op mijn website ga vullen, via webinars, workshops, presentaties en adviesgesprekken;
2. Door de bouwwereld van binnenuit te beïnvloeden. Onder andere door de mogelijkheden van de huidige wet- en regelgeving beter te benutten. En door te onderzoeken welke nieuwe juridische en financiële mogelijkheden aanvullend nodig zijn;
3. Door in ambtelijk en politiek Den Haag jouw belangen te vertegenwoordigen. Ik ben al sinds 2011 in gesprek met ambtenaren over de knelpunten en mogelijkheden. Zij moeten vanuit aangenomen moties in de Tweede kamer met voorstellen komen die de positie van gebruikers in gebouwen versterkt. Daar help ik ze graag bij.
Neem de volgende stap en deel je ervaringen
Wil je een volgende stap maken? Kom naar de GRATIS* Masterclass. Gaan we aan het werk met praktische tools om de acties uit mijn ebook direct te implementeren in jouw organisatorische, fiscale of financiële projecten en organisatie.
Praat mee
Weet jij hoe je op die nieuwe manier gaat bouwen en wat je daarvoor nodig hebt? Wat zijn jouw ervaringen met het nieuwe bouwen? Deel het in de reacties hieronder.
Op jouw gezondheid en welzijn,
Remko Zuidema
[remko_auteur]
This post is also available in: English

