De kwaliteit van wat de bouw oplevert, voldoet zelden aan je verwachtingen en wensen. Hoe komt dat toch? Ik verdiep me al jaren in deze vreemde werkelijkheid en de verklaring is even simpel als schokkend. Ze leren niks bij en beginnen steeds opnieuw. Met ze bedoel ik vooral de mensen die ervoor zorgen dat het ontwerp ook echt gemaakt wordt, de aannemer voorop.

Een bedrijf dat kwaliteit levert, voldoet aan een aantal kenmerken. Zo’n bedrijf werkt systematisch, volgt de zogenoemde Deming-cirkel en leert van zijn verbeterpunten. Bouwers en adviseurs doen het anders en vooral niet samen! Dat is niet in jouw belang als gebruiker. Daarom pleit BRIQS onvermoeibaar voor een ommezwaai in hun denken en doen.

Wat Deming bedacht…

Je hebt een idee, maakt een plan voor dat idee, voert het plan uit en je checkt het resultaat met het idee. Wat goed is, handhaaf je of ontwikkel je door. Wat niet goed is, verander je. Die verandering borg je, net als alle opgedane kennis. Op basis van deze ervaringen start je opnieuw een activiteit, enzovoorts, enzovoorts. Deming gaat nog van drie andere zaken uit:

1. Dat je deze cirkel samen met een heel team steeds opnieuw doorloopt.
2. Dat je elkaar tijdens het proces ziet en na het proces terugziet, zodat je elkaar kunt informeren over wat je van elkaar verwacht en wat je van elkaar hebt geleerd.
3. Dat je de opgebouwde kennis continu vastlegt, deelt en valideert

De kern van Deming is dus continuïteit. Continuïteit in de acties en in de betrokkenheid van mensen bij de fases PLAN – DO – CHECK – ACT. En vervolgens gaat deze cirkel weer verder met REACT. Je legt de geleerde lessen vast voor alle eerdere en latere betrokkenen. Intern werken verschillende partijen in de bouw wel met de Deming-cirkel, ISO 9001, INK model of Total Quality Management (TQM). Maar die continuïteit is er niet tussen partijen onderling.

…en wat bouwers en adviseurs doen

Het bouwproces kent een aantal harde breuklijnen tussen planvorming en uitvoering en de specialisten die daarbij betrokken zijn. Zoals de ontwerper, de aannemer en het directievoerend toezicht. Zij werken los van elkaar en na elkaar en gaan regelmatig weinig respectvol met elkaars werk om. Hun belangen en verdienmodellen liggen gewoonweg te ver uit elkaar. Een illustratie aan de hand van documenten.

De ontwerper/architect maakt samen met andere adviseurs een eerste en een definitief ontwerp op basis van jouw programma van eisen. Dan volgt de technische uitwerking van het ontwerp tot en met de bestek- en werktekeningen. Daarmee eindigt de planfase en gaan we over naar de fase waarin de bouw echt fysiek wordt uitgevoerd. Hier zit een scherpe breuk in het proces. Zodra het ontwerp vertaald is in een technische omschrijving, verdwijnt het programma van eisen namelijk van tafel. De bestektekeningen en de technische omschrijving vormen samen de basis voor het contract tussen opdrachtgever en aannemer (opdrachtnemer). Op basis daarvan koopt de aannemer producten in en zet hij andere specialisten/onderaannemers, zoals de installateur, aan het werk. Zij maken ieder hun eigen deel van het bouwwerk.

De interpretatie van de aannemer

De aannemer die de bouw uiteindelijk fysiek realiseert, kent het oorspronkelijke programma van eisen dus niet. Hij gaat uit van hele andere stukken en vervolgens zijn eigen interpretatie daarvan. Die interpretatie krijg jij geleverd en bij de overdracht gaan de revisiestukken uit van wat je gekregen hebt en niet van wat je besteld hebt. Daar komt bij dat aannemers het meest verdienen aan meerwerk. Ze geven maar beperkt garanties en alleen op de korte termijn. Na oplevering zijn ze niet meer verantwoordelijk en maar heel moeilijk aansprakelijk te stellen. Allemaal zaken die totaal niet in jouw belang zijn.

Niet tevreden; geld weg of terug?

Als je niet tevreden bent over een gewoon product, geef je het terug. Zo moet het in de bouw ook geregeld worden! Daarmee zetten we de stap van bouwopdracht naar koopcontract. De bouwer maakt iets, biedt het jou aan en je koopt het alleen als het echt aan je vraag voldoet. Wedden dat bouwers en adviseurs dan ook systematisch gaan werken, de kwaliteit doorlopend beter wordt en klanten meer tevreden zijn? Hier wordt in Nederland al voorzichtig mee geëxperimenteerd. Een mooi voorbeeld is de transformatie van een kantoorgebouw naar starterswoningen door Woningstichting Jutphaas Wonen in Nieuwegein. Jutphaas sprak vooraf met de bouwer af dat zij de woningen alleen koopt als deze voldoen aan de eerder gestelde voorwaarden. De wensen van de werkelijke gebruiker zijn daar een belangrijk onderdeel van. Alleen bouwers die bereid zijn zo te werken kunnen overleven en zelfs groeien. Daar zijn we bij Briqs van overtuigd.

Neem de volgende stap en deel je ervaringen

Wil je een volgende stap maken? Kom naar de GRATIS* Masterclass. Gaan we aan het werk met praktische tools om de acties uit mijn ebook direct te implementeren in jouw organisatorische, fiscale of financiële projecten en organisatie.

Praat mee

Weet jij hoe je op die nieuwe manier gaat bouwen en wat je daarvoor nodig hebt? Hoe was de kwaliteit van jouw werk, perfect of kan het nog beter afgestemd worden om de behoefte van de klanten? Deel het in de reacties hieronder.

Remko Zuidema

[remko_auteur]