Van het aardgas af. Hoe zorg je ervoor dat je met je collega-wethouders, de gemeenteraad en de gehele ambtelijke organisatie deze opgave aankunt?

Gasleidingen in de Nederlandse gemeenten zijn meestal tussen 1960 en 1990 aangelegd en liggen gemiddeld nu ruim 50 jaar in de grond. Daarmee zijn zij aan het einde van hun technische levensduur, waardoor ze binnenkort vervangen moeten worden. De netbeheerders hebben budgetten gereserveerd voor deze vervanging van het aardgasnet.

Gezien het voorgaande en vanwege de klimaatafspraken in Parijs zou het echter zonde zijn om opnieuw een aardgasnet voor de komende 50 jaar aan te leggen. Beter kunnen de netbeheerders hun budgetten inzetten om tussen 2020 en 2040 het huidige net te vervangen door alternatieven, zoals een verzwaard elektranet, een warmtenet of warmte-koude-opslagcombinaties. Omdat dit al heel snel speelt, zal de overheid snel besluiten moeten nemen om dit mogelijk te maken, deels op nationaal niveau, deels op lokaal niveau bij de gemeente – en dan ben jij als wethouder aan zet.

Het is je grootste uitdaging ooit!

Het betreft landelijk meer dan 1000 woningen per dag die klimaatneutraal moeten worden, op elke dag van het jaar, meer dan 20 jaar lang! Dat levert in 20 jaar 7,3 miljoen woningen op die zijn aangepast voor de fossielvrije toekomst. Hoe zorg je ervoor dat je met je collega-wethouders, de gemeenteraad en de gehele ambtelijke organisatie deze opgave aankunt? Je zult het anders aan moeten pakken dan alles wat je eerder hebt gedaan: het is géén business as usual!

Hoe krijg je iedereen mee?

Winkeliers, bedrijven met eigen pand, gebouweigenaren, organisaties, bewoners en werknemers: de mensen die je met zo’n transitie raakt zijn legio. Daarnaast heb je te maken met financiers, beleggers, verzekeraars, bouw- en installatiebedrijven en uitvoerders en niet te vergeten de media, jouw ambtenaren en je eigen politieke collega’s. Transitie van buurten van het aardgas af naar klimaatpositief, en daarnaast liefst ook circulair materiaalgebruik is een mega-uitdaging op sociaal, communicatief, logistiek, financieel, organisatorisch, politiek, technisch en bouwkundig gebied.

Binnensteden, monumenten, vooroorlogse bouw en appartementen in complexe hoogbouw behoeven andere oplossingen dan de grondgebonden rijtjeswoningen in een relatief beperkt aantal typen. De stad vraagt andere oplossingen dan het platteland. In deze transitie moet je bovendien álle bewoners en bedrijven meenemen: ‘zonder afval en zonder uitval’. In de huidige maatschappij is het niet makkelijk bewoners hierin mee te krijgen: waarom zouden zij meewerken? Daarnaast zijn deze aanpassingen relatief duur, daarom is het handig aan te sluiten op natuurlijke aanpassingsmomenten van gebouwen, zoals een verkoop- of nieuw verhuurmoment. Naast geld kan vooral comfortverhoging en woningverbetering een rol spelen om mensen over de streep te halen.

Wat staat je nog meer te doen?

De Kamerleden in de Staten Generaal zijn er nog over in discussie, maar de nieuwe Omgevingswet vereist naar verwachting dat je als gemeente warmteplannen opstelt, samen met de netbeheerders en maatschappelijke partners. Je moet ambtenaren en de gemeenteraad voorbereiden, met het college een stappenplan maken en de leiding nemen over de opstelling van de warmteplannen. Zie je die uitdaging al voor je? Om te beginnen met iedereen op de hoogte te brengen van wat komen gaat.

Aanpak

Waar haal jij de ENERGIE vandaan? Ik ga je daarbij helpen. Om deze uitdaging aan te kunnen, moet je je als wethouder gedegen voorbereiden. Mijn gratis e-book ‘Aardgasvrij en hoe nu verder’ geeft je daarvoor een handvat.

Download hier ‘Aardgasvrij en hoe nu verder’

Praat mee

Heb jij vragen over deze uitdaging? Stel ze in de comments. Hoe meer de discussie op gang komt, hoe beter.